Edukacja przyrodnicza

Oferta edukacyjna 2012 r.

W związku z realizacją projektu "Ochrona i racjonalne udostępnienie Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000, Ostoja Kroczycka, w tym rezerwatu przyrody Góra Zborów" współfinansowanego z Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007-2013, Działanie 5.5 Dziedzictwo przyrodnicze, zapraszamy na cykl bezpłatnych zajęć, na których będzie można zapoznać się z tradycyjnym jurajskim rzemiosłem.

Szczegółowa ofera edukacyjna do pobrania tutaj.

Ścieżka przyrodnicza na terenie rezerwatu przyrody Góra Zborów

Pobierz plan ścieżki str.1 i str.2

Projekt "Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury-rozbudowa kompleksu edukacyjnego'

Realizowany przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Zawierciańskiej projekt pn. „Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury w Podlesicach – rozbudowa kompleksu edukacyjnego”, otrzymał dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 – 2013 w wysokości 1 840 768,31 zł.

Głównym założeniem projektu jest wybudowanie i wyposażenie obiektu, który będzie pełnić funkcje: edukacyjną, naukową, dokumentacyjną, wystawienniczą, wydawniczą. Powstający we Podlesicach ośrodek będzie koordynował, podejmowane przez TMZZ wraz z partnerem merytorycznym (Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego), działania w zakresie ochrony krajobrazu i bioróżnorodności Jury. Będzie częścią kompleksu edukacyjnego tworzonego przez TMZZ i wielu partnerów w sąsiedztwie Rezerwatu przyrody Góra Zborów tj. m.in.: ścieżka dydaktyczna, zagroda edukacyjna, Jaskinia Głęboka, czynne zabiegi ochrony przyrody.

Zgodnie z założeniami, Centrum zamierza koncentrować się na następujących rodzajach działalności:

• czynna ochrona istniejących, zagrożonych populacji roślin i zwierząt,
• zachowanie różnorodności biologicznej poprzez ochronę zagrożonych gatunków zamieszczonych w „Polskiej czerwonej księdze zwierząt” i na „Liście roślin zagrożonych w Polsce”,
• utrzymanie w niezmienionym stanie siedlisk, bogatej i różnorodnej flory kserotermicznej oraz ukształtowania terenu,
• ochrona rzadkich i chronionych gatunków zwierząt poprzez utrzymanie ich naturalnych siedlisk i miejsc występowania, w tym entomofauny,
• zachowanie i odtwarzanie swoistego krajobrazu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej,
• ochrona dziedzictwa kulturowego regionu, w tym archeologicznego i paleontologicznego,
• ochrona zagrożonych ras zwierząt gospodarczych – owcy rasy olkuskiej,
• promocja wypasu zwierząt ras rodzimych na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej,
• edukacja przyrodnicza turystów i młodzieży szkolnej,
• promocja zasad zrównoważonego rozwoju,
• działalność wydawnicza,
• działalność wystawiennicza,
• działalność naukowa i dokumentacyjna,
• wzrost świadomości proprzyrodniczej mieszkańców województwa śląskiego,
• aktywizacja ekonomiczno-społeczna mieszkańców Podlesic i okolic.

Realizacja w/w celów pozwoli na wdrażanie w życie metodologii ochrony bioróżnorodności i krajobrazu Wyż. Krakowsko-Częstochowskiej. Prowadzone działania są swego rodzaju przeciwwagą dla niekorzystnych trendów w gospodarowaniu zasobami przyrodniczymi i kulturowymi regionu, i służą powstaniu miejsca modelowej koegzystencji na linii przyroda – człowiek. Poprzez odtwarzanie ekstensywnej gospodarki pasterskiej projekt prowadzi do aktywizacji gospodarczej mieszkańców Wyż. Krakowsko-Częstochowskiej i rozwoju tego regionu. Tworzone są mechanizmy pomocowe polegające na promocji lokalnych wyrobów regionalnych, w tym kulinarnych, związanych z hodowlą kóz i owiec. Ma to związek także z restrukturyzacją rynku turystycznego regionu. Poprzez działalność wydawniczą, wystawienniczą, naukową i dokumentacyjną, zostanie udokumentowany i przeanalizowany wizerunek kulturowy i przyrodniczy regionu.

Zakres działalności CDPiKJ w Podlesicach wpisuje się w koncepcje zintegrowanej ochrony przyrody i dziedzictwa kulturowego, obecne prawodawstwie polskim i europejskim. Inicjatywa służy realizacji głównego celu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007 – 2013, jakim jest stymulowanie dynamicznego rozwoju, przy wzmocnieniu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej regionu. W szczególności chodzi tu o rozwój na płaszczyźnie społecznej i środowiskowej, zgodnie z celem Priorytetu „Środowisko”, jakim jest ochrona oraz poprawa jakości środowiska oraz zgodnie z celem Działania 5.5, czyli ochroną dziedzictwa przyrodniczego i kształtowaniem postaw ekologicznych społeczeństwa.

CENTRUM DZIEDZICTWA PRZYRODNICZEGO I KULTUROWEGO JURY

Centrum to kompleks zlokalizowany na obszarze o unikatowych wartościach przyrodniczych, w sąsiedztwie wapiennych wzgórz zwieńczonych ostańcami skalnymi, w tym najwyższego – Góry Zborów, stanowiącej fragment utworzonego w połowie XX w. rezerwatu przyrody nieożywionej. Zastosowane tutaj nowatorskie zabiegi ochrony czynnej, zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju, godzą interesy przyrody z potrzebami odwiedzających rezerwat turystów, jak i społeczności lokalnej.

W skład kompleksu wchodzi zaplecze edukacyjne z budynkami, ścieżka przyrodnicza, przygotowana do ruchu turystycznego Jaskinia Głęboka oraz tereny udostępnione do uprawiania turystyki  kwalifikowanej, w tym wspinaczki skalnej.

Prowadzone działania związane z ochroną dziedzictwa przyrodniczego: usuwanie drzew i krzewów z wytypowanych nasłonecznionych grzbietów skalnych oraz wypas zwierząt gospodarskich, a także kanalizowanie ruchu turystycznego, przyczyniają się do zachowania bioróżnorodności i swoistości krajobrazu Jury, nazywanej w niedawnej przeszłości „krainą białych skał”.

Specyficzne układy biocenotyczne mają wpływ na tutejsze dziedzictwo kulturowe. Społeczność Podlesic Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury w Podlesicach i okolicznych wsi bierze udział w programie restytucji owcy rasy olkuskiej i szkoleniach promujących miejscowe dziedzictwo (np. obróbka i filcowanie wełny) oraz kultywuje tradycje wyrobu potraw regionalnych.

W budynkach Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury w Podlesicach prezentowane są między innymi efekty prowadzonych w tym regionie badań entomologicznych, paleontologicznych czy archeologicznych.

Ośrodek, przystosowany dla osób niepełnosprawnych, pełni funkcje: edukacyjną, naukową, dokumentacyjną, wystawienniczą, wydawniczą.

Na ponad 200-metrowej powierzchni znajdują się: interdyscyplinarna ekspozycja (m.in. trójwymiarowa, interaktywna makieta okolicy Góry Zborów) oraz multimedialna sala konferencyjna, w której prezentowane są filmy edukacyjne i prelekcje, organizowane warsztaty i sympozja. Ośrodek oferuje także sprzedaż wydawnictw regionalnych i pamiątek i kuchnię regionalną. Budynek stanowi zaplecze logistyczne dla działań w zakresie ochrony krajobrazu i bioróżnorodności Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, prowadzonych przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Zawierciańskiej pod nadzorem merytorycznym Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego z licznymi partnerami.

Znajdująca się na terenie Centrum Zagroda Edukacyjna to drewniany obiekt z elementami tradycyjnego wyposażenia gospodarskiego i fotogramami obrazującymi krajobraz Góry Zborów sprzed kilkudziesięciu lat.

W rezerwacie przyrody Góra Zborów urządzona jest ścieżka przyrodnicza. Zwiedzając ją poznamy walory skalnego rezerwatu, historię pasterstwa na Jurze. Dowiemy się, do czego służył kalcyt, jak dawno Jura została zasiedlona przez człowieka, a także zobaczymy efekty prowadzonych od kilku lat zabiegów czynnej ochrony przyrody i krajobrazu.

Jednym z przystanków ścieżki przyrodniczej jest zabezpieczona w 2010 r. i ponownie przystosowana do ruchu turystycznego Jaskinia Głęboka. Można w niej obserwować przebieg procesów krasowych kształtujących podziemne próżnie oraz przedstawicieli fauny jaskiniowej. Jaskinia jest oświetlona, przed wejściem znajdują się tablice informacyjne i punkt widokowy z miejscem odpoczynku dla turystów.

Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury w Podlesicach to znakomite miejsce do wypoczynku, organizacji imprez, konferencji i szkoleń – zapraszamy do współpracy.

Bilety wstępu do Centrum Dziedzictwa Przyrodniczego i Kulturowego Jury:

5 zł ulgowy

7 zł normalny